Glossary

English French Norwegian Greek Spanish Ialian Dutch Danish Czech Hungarian

Select letter: α | β | γ | δ | ε | ζ | η | θ | ι | κ | λ | μ | ν | ξ | ο | π | ρ | σ | τ | υ | φ | χ | ψ | ω |

Ακαδημαϊκό Μάστερ-Πτυχίο Μάστερ, σύμφωνα με τον Δεύτερο κύκλο της Μπολόνια, συνήθως περιλαμβάνει μια πρωτότυπη εργασία και κύκλο μαθημάτων, αντιπροσωπεύει 120 μονάδες ECTS και διαρκεί 18-24 μήνες .
Source: SOCRATES ECTS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/socrates/ects/index_en.html

Απαιτήσεις εισαγωγής-Ελάχιστο επίπεδο/απαιτήσεις για εισαγωγή στην κατάρτιση/σεμινάρια.
Source: SOCRATES ECTS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/socrates/ects/index_en.html

Απόνομή αναγνώρισης-Η διαδικασία με την οποία ένας φορέας απόδοσης τίτλων αξιολογεί την ποιότητα ενός Ανώτατου Ιδρύματος συνολικά (αξιολόγηση Ιδρύματος) ή ενός ειδικού Προγράμματος εκπαίδευσης (αξιολόγηση Προγράμματος) με σκοπό την επίσημη αναγνώριση τους ως εκπαίδευση η οποία ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένα ελάχιστα κριτήρια ή προδιαγραφές.

Φορέας/Σώμα απονομής αναγνώρισης-Ένας ανεξάρτητος φορέας εθνικός ή εξειδικευμένος ο οποίος αναπτύσσει τα εκπαιδευτικά πρότυπα, τα κριτήρια και τις διαδικασίες και πραγματοποιεί επισκέψεις ειδικών και εμπεριστατωμένες αναφορές ώστε να εκτιμήσει αν ανταποκρίνονται στα κριτήρια αυτά.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Απονομή αναγνώρισης για προηγούμενη εκπαίδευση (APL,APEL)-H διαδικασία αναγνώρισης των ικανοτήτων και εμπειριών που αποκτήθηκαν πριν από ένα κλασσικό πρόγραμμα εκπαίδευσης. Κανονικά αφορά την συλλογή μιας σειράς αποδεικτικών στοιχείων και συνήθως οργανώνεται για να επιτρέπει σε κάποιον να διεκδικεί την εισαγωγή του στην τυπική εκπαίδευση ανεξάρτητα των συνήθων προσόντων εισαγωγής ή την εξαίρεσή του από ορισμένα προγράμματα.

Ενεργός εκπαίδευση-Εκπαιδευτική μέθοδος όπου οι εκπαιδευόμενοι διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στην μαθησιακή διαδικασία , συμετέχοντας και με υπεύθυνο ρόλο για την επίτευξη συγκεκριμένων για τα προσόντα τους στόχων.
Source: ECVET Technical Specifications, Brussels, EAC/A3/Mar. 28/06/05

Εισαγωγή σε Προγράμματα Ανώτατης Εκπαίδευσης-Η διαδικασία που επιτρέπει σε υποψηφίους με προσόντα να διεκδικήσουν σπουδές σε Ανώτατα Ιδρύματα ή την παρακολούθηση συγκεκριμένων προγραμμάτων.

Εναλλακτικές διαδικασίες-Οι διαδικασίες με τις οποίες μπορούν να αποκτώνται και αναγνωρίζονται δεξιότητες με μια ποικιλία μεθόδων.
Source: ECVET Technical Specifications, Brussels, EAC/A3/Mar. 28/06/05

Διάρθρωση-Διάρθρωση ή ειδικότερα διάρθρωση προγράμματος σπουδών, αναφέρεται στη διαδικασία σύγκρισης του περιεχομένου προγραμμάτων τα οποία μεταφέρονται μεταξύ μετασχολικών ιδρυμάτων, όπως κολεγίων ή πανεπιστημίων.

Διαρθρωμένες διαδρομές-Η δημιουργία ενός προσυμφωνημένου πλαισίου που επιτρέπει την προαγωγή μεταξύ προγραμμάτων κατάρτισης και εκπαίδευσης.

Αξιολόγηση (ως μέρος μιας διαδικασίας αναγνώρισης)-Η διαδικασία συστηματικής συλλογής, ποσοτικής αξιολόγησης και χρήσης πληροφοριών για να κριθεί η αποτελεσματικότητα και επάρκεια ενός ανώτατου Ιδρύματος ή προγράμματος. Συνιστά μία απαραίτητη βάση για μια τυπική απόφαση αναγνωρισμένης επάρκειας.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Κριτήρια αξιολόγησης-Κριτήρια έναντι των οποίων γνώσεις/δεξιότητες μπορούν να δοκιμαστούν/μετρηθούν.

αυτόνομη μάθηση-Ανεξάρτητη, αυτοκαθοδηγούμενη μάθηση.

Σημείο Αναφοράς-Μια συμφωνημένη σταθερά αναφοράς (προδιαγραφή), μέτρο ποιότητας.

Συγκριτική δοκιμασία επιδόσεων-Μία προδιαγραμμένη μέθοδος για την συλλογή και καταγραφή κρίσιμων δεδομένων λειτουργικότητας με τρόπο που επιτρέπει σχετικές συγκρίσεις αποδοτικότητας διαφορετικών οργανισμών ή προγραμμάτων, συχνά με στόχο την υιοθέτηση ορθών πρακτικών.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Καλές πρακτικές-Ορθές πρακτικές λειτουργίας σε μια επιχείρηση.

Μαθησιακό μείγμα-Εκπαιδευτική μέθοδος που χρησιμοποιεί τεχνικές ηλεκτρονικής μάθησης, όπως την διασυνδεόμενη μέσω του διαδικτύου ή εξ αποστάσεως εκπαίδευση με τηλε-παράδοση υλικού, ομάδες συζήτησης με χρήση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, συνδυασμένα με άμεσα (δια ζώσης) σεμινάρια, παρουσιάσεις κλπ.

Διαδικασία της Μπολόνια-Η διαδικασία της Μπολόνια αποτελεί την σημαντικότερη συνιστώσα της διαδικασίας ομογενοποίησης της Ευρωπαικής Ανώτατης Εκπαίδευσης, σε αρμονία με τους στόχους της Δήλωσης της Λισαβώνας, για να γίνει η Ευρώπη η πλέον ανταγωνιστική οικονομία στον κόσμο. Οι στόχοι υλοποιούνται σε ένα πλαίσιο διεθνώς συμφωνημένων δράσεων οι οποίες περιγράφονται στην Μπολόνια (6 δράσεις), στην Πράγα (τρεις δράσεις) και μία δέκατη που προσετέθη στο Βερολίνο.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Η κάρτα επίτευξης στόχων της Μπολόνια-Η Αναφορά Stocktaking που προετοιμάστηκε από την Ομάδα Παρακολούθησης της Μπολόνια, περιλαμβάνει λεπτομερείς πληροφορίες που αφορούν την πρόοδο σε κάθε χώρα μέλος στους τρεις άξονες προτεραιότητας , δηλαδή την διασφάλιση της ποιότητας, το σύστημα δύο κύκλων και την αναγνώριση των πτυχίων και των περιόδων σπουδών.

Εκρηκτικός τρόπος μάθησης-Εντατικές/συμπυκνωμένες περίοδοι σπουδών.
Source: Scottish Qualifications Authority

Βαθμονόμηση-Ο έλεγχος της ακρίβειας ενός οργάνου σε σχέση με προκαθορισμένη σταθερά αναφοράς και η διενέργεια κατάλληλων προσαρμογών πριν από μία έρευνα.
Source: Scottish Qualifications Authority

οικοδόμηση ικανοτήτων-Διαδικασία οικοδόμησης ικανοτήτων και γνώσεων από το εργατικό δυναμικό.

Πιστοποίηση-Επίσημη αναγνώριση επιτυχούς ολοκλήρωσης από εθνικό φορέα απόδοσης τίτλων, είτε από φορέα ειδικών είτε από ειδικό-κλαδικό φορέα.

Κώδικας Πρακτικής-Κλαδικά θεσμοθετημένες σταθερές αναφοράς για την εμφάνιση ή την εκτέλεση έργασιών στον κλάδο.

Γνωστικές ικανότητες-Νοητικές ικανότητες που περιλαμβάνουν γνώσεις, κατανόηση, εφαρμογή, ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση.
Source: Bloom's Taxonomy

Δεξιότητες-Οι δεξιότητες περιλαμβάνουν 1)γνωσιολογικές δεξιότητες εμπεριέχουσες τη χρήση θεωρίας ή εννοιών, καθώς και άτυπη υπολανθάνουσα γνώση αποκτώμενη με την εμπειρία 2) εφαρμοσμένες δεξιότητες (ικανότητες ή γνώσεις, όλα όσα κάποιος θα πρέπει να είναι σε θέση να εφαρμόσει όταν λειτουργεί σε μια συγκεκριμένη περιοχή εργασίας, εκπαιδευτική ή κοινωνική δραστηριότητα), 3) ατομικές δεξιότητες εμπεριέχουσες τη δυνατότητα αυτενέργειας σε μια δεδομένη συγκυρί, και 4) ηθικές δεξιότητες εμπεριέχουσες την κατοχή συγκεκριμένων προσωπικών και επαγγελματικών αξιών.
Source: ECVET Technical Specifications, Brussels, EAC/A3/Mar. 28/06/05

Χρόνος επαφής-Προκαθορισμένος χρόνος τoυ εκπαιδευτή που αφιερώνεται στους εκπαιδευόμενους σε ένα εξειδικευμένο κύκλο σπουδών.

Διαρκής ανάπτυξη εξειδικέυσεως (CPD)-Διαρκής διαδικασία με την οποία ικανότητες και γνώσεις διαρκώς επικαιροποιούνται.

Διαδικασία της Κοπεγχάγης-Διαδικασίες που αναλαμβάνονται για την υλοποίηση της Δήλωσης της Κοπεγχάγης (29/11/02) για την προωθούμενη Ευρωπαϊκή συνεργασία στην εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Κατάρτιση μέσω τεσσάρων προτεραιοτήτων α) ενδυναμώνοντας την Ευρωπαϊκή διάσταση της εξ αποστάσεως Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, β) αυξημένη διαφάνεια μέσω της συναποδοχής υφιστάμενων δομών (Ευρωπαϊκό Βιογρ. Σημείωμα, αποδεικτικό και Δίπλωμα, Πτυχίο γλωσσικής επάρκειας, EUROPASS) ; γ) αναγνώριση δεξιοτήτων και αξιολογήσεων (ECVET, EQF for LLL, αξιολόγηση μη τυπικών και άτυπων εκπαιδεύσεων), δ) ποιοτικές διασφαλίσεις.
Source: Copenhagen Process documentation http://ec.europa.eu/education/policies/2010/vocational_en.html

Μόριο-Μόρια χρησιμοποιούνται για την ποσοτικοποίηση των αποτελεσμάτων της εκπαίδευσης, δίνοντας τους μια προσδιορισμένη αξία με βάση τις επιτεύξεις των αποτελεσμάτων της εκπαίδευσης και τον συνεπαγόμενο φόρτο εργασίας.
Source: ECVET Technical Specifications, Brussels, EAC/A3/Mar. 28/06/05

Σύστημα μοριοδότησης-Ένας συστηματικός τρόπος περιγραφής ενός εκπαιδευτικού προγράμματος με την απονομή μορίων στα στοιχεία του. Ο προσδιορισμός των μορίων σε ανώτερα εκπαιδευτικά συστήματα μπορεί να βασίζεται σε διαφορετικές παραμέτρους, όπως ό φόρτος εργασίας των σπουδαστών, τα αποτελέσματα της μάθησης και οι ώρες επαφής.
Source: SOCRATES ECTS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/socrates/ects/index_en.html

Μεταφορά μορίων-Σύστημα που επιτρέπει επιτεύξεις σε ένα πρόγραμμα / αξιολογική διαδικασία να μεταφέρονται σε ένα άλλο πρόγραμμα, για παράδειγμα σε μια άλλη χώρα.

Αξιολόγηση βάσει κριτηρίων-Τύπος αξιολόγησης όπου άτομα αξιολογούνται βάσει προδιαγραμμένων κριτηρίων.

Πρόγραμμα σπουδών-Πρόγραμμα σπουδών σχεδιασμένο και καθοδηγούμενο από εκπαιδευτικό φορέα, είτε εκτελούμενο καθ’ομάδας/τάξεις ή ατομικά. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει βασικά στοιχεία όπως σκοπούς και στόχους, περιεχόμενο και εκπαιδευτικά αποτελέσματα/δεξιότητες και ικανότητες και αξιολόγηση.

Ανάπτυξη προγράμματος σπουδών-Διαδικασία με την οποία αναπτύσσονται νέα σεμινάρια / προγράμματα εκπαίδευσης.

Κύκλοι (της Μπολόνια)-Τα τρία διαδοχικά επίπεδα που προσδιορίστηκαν από τη Διαδικασία της Μπολόνια (πρώτος, δεύτερος και τρίτος κύκλος) όπου εντάσσονται όλες οι κατά «Μπολόνια» πιστοποιήσεις. Οι δείκτες του Δουβλίνου έχουν υιοθετηθεί ως οι δείκτες των κύκλων. Οι πιστοποιήσεις του πρώτου κύκλου αντιπροσωπεύουν 180-240 μόρια ECTS . Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν 120 ECTS για «μικρού κύκλου» πιστοποιήσεις. Οι πιστοποιήσεις του δεύτερου κύκλου αντιπροσωπεύουν 90-120 (πέραν αυτών του πρώτου κύκλου), με ελάχιστο τα 60 μόρια ECTS.Οι πιστοποιήσεις του τρίτου κύκλου (κύκλος διδακτορικού)δεν περιγράφονται με μόρια, αλλά ως πρωτότυπη εργασία.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Δίπλωμα-Τίτλος πιστοποίησης της επιτυχούς διεκπεραίωσης ενός προγράμματος σπουδών, συχνά σε εξ αποστάσεως και ανώτατου επιπέδου κλάδους σπουδών.

Συμπλήρωμα Διπλώματος-Ένα πιστοποιητικό συνημμένο σε ένα πιστοποιητικό ανώτατης εκπαίδευσης που αποσκοπεί στην βελτίωση της διεθνούς διαφάνειας και στην διευκόλυνση της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής αναγνώρισης των πιστοποιήσεων (δίπλωμα, βαθμίδα, πιστοποίηση κλπ). Έχει σχεδιαστεί για να προσδώσει περιγραφικότητα της φύσης, του επιπέδου, της φύσεως, του περιεχομένου, και του επιπέδου των σπουδών που αναζητήθηκαν και επιτυχώς ολοκληρώθηκαν από το άτομο που κατονομάζεται στον πρωτότυπο τίτλο στον οποίο αποδίδεται αυτό το συνημένο. Αυτός είναι ελεύθερος από αξιολογική κρίση, βεβαίωση ισοτιμίας ή πρόταση αναγνώρισης. Πρόκειται για ένα μη προαπαιτούμενο εργαλείο που αποσκοπεί στη διαφύλαξη χρόνου, χρημάτων και εργασίας. Είναι δυνατόν να προσαρμόζεται σε τοπικές ανάγκες.Μια περιγραφή του εθνικού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης εντός του οποίου το κατονομαζόμενο, στον πρωτότυπο τίτλο, άτομο, έχει αποφοιτήσει πρέπει να επισυναφθεί στο συνημμένο δίπλωμα Η περιγραφή δίδεται από τα Εθνικά Κέντρα Πληροφόρησης για Ακαδημαϊκές Αναγνωρίσεις (NARICs και είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο: www.enic-naric.net
Source: Now in EUROPASS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/socrates/ects/index_en.html http:/

Εξ αποστάσεως εκπάιδευση-Εκπαίδευση που αναλαμβάνεται σε μια μη τυπική μορφή οργάνωσης – ο εκπαιδευόμενος είναι απομακρυσμένος από τον οργανισμό πάροχο/διδάσκοντα.

Δείκτες του Δουβλίνου-Βασικοί ορισμοί των τυπικών αναμενομένων επιτεύξεων και δυνατοτήτων σχετικών με πιστοποιήσεις που αντιπροσωπεύουν το τέλος κάθε «κύκλου της Μπολόνια». Οι δείκτες επιδιώκουν να προσδιορίσουν τη φύση του συνολικού τίτλου. Αυτοί θα αξιοποιηθούν στο Δίκτυο Ευρωπαϊκών Τίτλων.

ECTS- Ευρωπαϊκό Σύστημα Απόκτησης και Μεταφοράς Μορίων-Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Απόκτησης και Μεταφοράς Μορίων είναι ένα σπουδαστο-κεντρικό σύστημα βασισμένο στην σπουδαστική εργασία που απαιτείται για την επίτευξη του στόχου ενός Προγράμματος, στόχοι που εξειδικεύονται κατά προτεραιότητα σε όρους μαθησιακών αποτελεσμάτων και δεξιοτήτων που αποκτώνται. Είναι ένα σύστημα που εφοδιάζει με ένα μέτρο αποτίμησης και σύγκρισης μαθησιακών επιτεύξεων και μεταφοράς τους από ένα ΄Ιδρυμα σε ένα άλλο. Τα βασικά εργαλεία που διευκολύνουν της εφαρμογή του ECTS και τις ακαδημαϊκές αναγνωρίσεις είναι τα πακέτα πληροφόρησης, οι εκπαιδευτικές συμφωνίες, και οι εκθέσεις προόδου. Τα μόρια του ECTS είναι ποσοτικοποιημένες αξίες που αποδίδονται σε εκπαιδευτικά αντικείμενα ενός προγράμματος σπουδών (μαθήματα, σεμινάρια, επιδείξεις, ατομικές μελέτες, ασκήσεις, πρακτικές ασκήσεις σε χώρους εργασίας, τοποθετήσεις εργασίας, εκθέσεις κλπ). Αυτά αντιπροσωπεύουν την ποσότητα εργασίας που απαιτεί κάθε εκπαιδευτική ενότητα σε σχέση με την συνολική ποσότητα εργασίας που απαιτείται για την ολοκλήρωση ενός πλήρους έτους ακαδημαϊκών σπουδών.
Source: SOCRATES ECTS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/socrates/ects/index_en.html

ECVET - Ευρωπαίκό Σύστημα μεταφοράς Μορίων για την εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και Κατάρτιση-Το Ευρωπαίκό Σύστημα μεταφοράς Μορίων για την εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) είναι ένα Ευρωπαίκό Σύστημα Απόκτησης και Μεταφοράς Μορίων σχεδιασμένο για την εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και Κατάρτιση στην Ευρώπη. Διευκολύνει τον έλεγχο και την καταγραφή των επιτεύξεων / γνώσεων που ολοκληρώθηκαν από ένα άτομο που ασχολήθηκε με ένα τρόπο εκπαίδευσης που οδήγησε σε πιστοποιητικό, ένα δίπλωμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ή ένα τίτλο. Διευκολύνει την πιστοποίηση, αξιολόγηση και αναγνώριση των αποτελεσμάτων εκπαίδευσης που αποκτήθηκαν στην αλλοδαπή, είτε σε τυπική εξ αποστάσεως εκπαίδευση είτε σε άτυπη μορφή εκπαίδευσης. Επικεντρώνεται στο άτομο, βασίζεται στην αξιολόγηση και στην απόκτηση εκ μέρους του/της των γνώσεων, όπως περιγράφονται με όρους γνωσιολογικούς, ικανοτήτων και δεξιοτήτων απαραίτητων για την απόκτηση πιστοποίησης. Το ECVET είναι ένα σύστημα σχεδιασμένο να λειτουργεί σε Πανευρωπαϊκό επίπεδο, σε αντιστοίχηση με τα Εθνικά συστήματα και τις διευθετήσεις για την μεταφορά και προσρόφηση μορίων. Εντός του ECVET, βασικά στοιχεία προσδιορίζονται ως μονάδες και σύνολα. Μια μονάδα καθορίζεται ως η στοιχειωδέστερη περιγραφή σε ένα βιογραφικό, ως σύνολο ορίζεται η στοιχειωδέστερη μορφή ενότητας σε ένα γνωσιολογικό περίγραμμα.
Source: ECVET Technical Specifications, Brussels, EAC/A3/Mar. 28/06/05

ηλεκτρονική μάθηση-Η παράδοση του περιεχόμενου σπουδών σε ηλεκτρονική μορφή, συμπεριλαμβανόμενου του διαδικτύου, εσωτερικών ή εξωτερικών δικτύων, δορυφορικών συστημάτων, τηλεδιασκέψεων, video, διαδραστικών TV, και CD Rom. Η ηλεκτρονική μάθηση περιλαμβάνει κάθε μάθηση που αναλαμβάνεται, είτε τυπική είτε άτυπη, με ηλεκτρονική διάθεση.
Source: EU E-learning portal http://www.elearningeuropa.info/index.php?page=glossary&menuzone=1

Εισαγωγικό επίπεδο-Το ελάχιστo επίπεδο προαπαιτουμένων για την εισαγωγή σε ένα πρόγραμμα σπουδών.

Απαιτήσεις εισαγωγής-Ελάχιστες απαιτήσεις πιστοποιητικών/ γνώσεων/ προηγούμενης εμπειρίας απαιτούμενες για εισαγωγή σε πρόγραμμα σπουδών/κατάρτισης.

τμηματικές μαθησιακές δραστηριότητες-Σειρά μαθησιακών διαδικασιών μη διαδοχικών, όχι απαραίτητα όλων μέρος ενός συνήθους προγράμματος σπουδών/σειράς μαθημάτων, το οποίο είναι συχνά αποτέλεσμα προηγούμενης ανίχνευσης κενών/ αναγκών.

Ηθικές αξίες-Ιδέες, αρχές, ηθικές αξίες που επηρεάζουν την συμπεριφορά, τις νοοτροπίες και την φιλοσοφία μιας ομάδας ανθρώπων. Νοοτροπίες σχετικές με την ευημερία των ζώων αποτελούν πλέον σύνηθες θέμα σε ζητήματα που επηρεάζουν την υδατοκαλλιέργεια.

EUROPASS-Το σήμα EUROPASS εμπεριέχει πέντε έγγραφα τα οποία καλύπτουν πιστοποιήσεις και δεξιότητες από την οπτική της δια βίου μάθησης 1. το EUROPASS Βιογραφικό Σημείωμα, 2. Το EUROPASS χαρτοφυλάκιο γλωσσομάθειας, 3. το EUROPASS κινητικότητας (εμπειρίες κινητικότητας με σκοπό την μάθηση), 4. το EUROPASS συμπλήρωμα Διπλώματος με πιστοποίση ανώτερων σπουδώνκαι 5. το EUROPASS συμπλήρωμα πιστοποιητικού ( προσόντα από εξ αποστάσεως εκπαίδευση).
Source: EUROPASS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/europass/index_en.html

Ευρωπαϊκή Περιοχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΠΑΕ)-Η δημιουργία, από το 2010, της Ευρωπαϊκής Περιοχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (στην οποία φοιτητές και διδάσκοντες μπορούν ελεύθερα να κινούνται με αναγνώριση των προσόντων τους) αποτελεί βασικό στόχο της Διαδικασίας της Μπολόνια. Η ΕΠΑΕ δομείται σε τρεις κύκλους, με πρόσθετη πρόβλεψη ενός μικρότερου κύκλου εντός του πρώτου. Οι δείκτες του Δουβλίνου έχουν υιοθετηθεί ως δείκτες των κύκλων. Το συνολικό πλαίσιο των προσόντων, το προσυμφωνημένο σύνολο των Ευρωπαϊκών προτύπων και οδηγιών για την διασφάλιση της ποιότητας και την αναγνώριση των τίτλων και των περιόδων σπουδών, συγκροτούν κεντρικά χαρκτηριστικά της δομής της ΕΠΑΕ.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Ευρωπαϊκό χαρτοφυλάκιο γλωσσομάθειας-Συμπεριλαμβάνει τρία μέρη, το Διαβατήριο γλωσσομάθειας, το βιογραφικό γλωσσομάθειας και το Ντοσιέ. Το διαβατήριο δίδει μια σφαιρική εικόνα της επάρκειας του κατόχου του σε διάφορες γλώσσες τη συγκεκριμένη στιγμή, που ορίζεται με όρους ικανοτήτων σε συνήθη επίπεδα αναφοράς στο Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο. Καταγράφει τυπικά προσόντα καθώς και μερικές και εξειδικευμένες δεξιότητες.
Source: EUROPASS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/europass/index_en.html

Ευρωπαϊκή Περιοχή Έρευνας (ΕΠΕ)-Η Ευρωπαϊκή Περιοχή Έρευνας, τιθέμενη εν ισχύ από το 2010, αποσκοπεί στην προβολή της από κοινού χρήσης των επιστημονικών πόρων, της ανάπτυξης θέσεων εργασίας με μακρόχρονη στόχευση και στην παρακίνηση της ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη.

Αξιολόγηση-Μια συστηματική και κριτική ανάλυση που οδηγεί σε κρίση και/ή σε προτάσεις αναφορικά με την ποιότητα ενός Ανώτατου εκπαιδευτικού Ιδρύματος ή Προγράμματος Σπουδών.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Εξαίρεση-Προσυμφωνημένη αναγνώριση προσόντων/γνώσεων που επιτρέπει μοριοδότηση σε άλλο Πρόγραμμα Σπουδών.

Εμπειρική μάθηση-Γνώσεις αποκτημένες είτε από εργασία ή από άλλη προηγούμενη εμπειρία.

Εξωτερικότητα-Όρος που αποδίδει εξωτερική αξιολόγηση Προγραμμάτων σπουδών είτε από εξωτερικούς επιθεωρητές είτε από ισότιμους ακαδημαϊκούς. Όλο και πιο πολύ αναγνωρίζεται ως αναπόσπαστο μέρος των διαδικασιών ποιοτικής διασφάλισης.

Διευκολυντής-Άτομο που συντονίζει/ διευθύνει την μάθηση/συμμετοχή ώστε να κάνει ευκολότερη την επίτευξη ενός ειδικού στόχου, ή έστω να αυξήσει τις πιθανότητες επίτευξης του.

Ευέλικτη μάθηση-Παροχή σπουδών κατά τρόπο ώστε οι σπουδαστές να ρυθμίζουν τις σπουδές ανάλογα με τον χρόνο τους, ή με επιλογή αντικειμένων σχετικών με τα ειδικά ενδιαφέροντά τους.

Διαπλαστική αξιολόγηση-Αξιολόγηση με στόχο τον προσδιορισμό των ισχυρών και αδύνατων σημείων ενός ατόμου με σκοπό την βελτίωσή του. Γενικώς προσδιορίζεται περιφραστικά και όχι βαθμολογικά, γενικώς δεν αξιοποιείται ως τελική αξιολόγηση.
Source: Scottish Qualifications Authority

Πλαίσιο Πιστοποιητικών (Ευρωπαϊκό)-Ένα συνολικό πλαίσιο που επιτρέπει την διαφάνεια στη σχέση μεταξύ των Εθνικών Πλαισίων Πιστοποιήσεων Ανώτατης Εκπαίδευσης της Μπολόνια και των προσόντων που εμπεριέχονται. Συνιστά διαρθρωτικό μηχανισμό μεταξύ Εθνικών Πλαισίων.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Πλαίσιο Πιστοποιητικών (Εθνικό)-Η απλή περιγραφή του πλαισίου, σε επίπεδο εθνικό ή εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο είναι διεθνώς κατανοητό και δια του οποίου όλα τα προσόντα και γνωστικές επιτεύξεις στην Ανώτατη εκπαίδευση μπορούν να περιγραφούν και συσχετιστούν με συνεκτικό τρόπο και το οποίο διασαφίζει τη σχέση μεταξύ τίτλων Ανώτατης Εκπαίδευσης. Τα Πλαίσια Πιστοποιητικών συσχετίζουν τον κόσμο της Ανώτατης Εκπαίδευσης με τον κόσμο της Εργασίας. Αυτά τα Πλαίσια εμπεριέχουν ξεκάθαρα σημεία αναφοράς (γνωσιολογικά αποτελέσματα, σημεία αναφοράς ανάλογα με το αντικείμενο/ συγκριτικά σημεία αναφοράς, περιγραφικούς δείκτες επιπέδων/κύκλων σπουδών, φόρτο εργασίας, περιγραφικούς δείκτες αξιολόγησης) και αναδεικνύουν το πλαίσιο για αξιολόγηση σε συνάρτηση με την φύση, την λειτουργικότητα και τις ικανότητες τις οποίες βεβαιώνουν.

Επιμόρφωση-Τριτοβάθμια (κολεγιακή), μετα-σχολική ευκαιρία επιμόρφωσης.

Γενικές γνώσεις-Γνώσεις ικανές να μεταφερθούν (αξιοποιηθούν) μεταξύ αντικειμένων.

Ομαδική εργασία-Από κοινού εργασία ατόμων για ένα σκοπό/έργο.

Εναρμόνιση-Συνταίριασμα / επαφή προγραμμάτων ή πρακτικών μεταξύ ή και στο εσωτερικό ενός φορέα.

Ανώτατη Εκπαίδευση-Τριτοβάθμια (πανεπιστημιακή), μετα-σχολική εκπαίδευση και μάθηση.

Ανεξάρτητη μάθηση-Αυτό-καθοδηγούμενη μόρφωση ανεξάρτητη από διδασκαλία ή συμβατική καθοδήγηση.

Εξατομικευμένη μάθηση-Μάθηση προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες ανάγκες ενός ατόμου.

Άτυπη μάθηση-Μάθηση που αποκτάται με μια ποικιλία πρακτικών, π.χ. σε θέση εργασίας, με ανεξάρτητη έρευνα/μελέτη; μάθηση που δεν απεκτήθη σε συμαβτικό μαθησιακό περιβάλλον όπως σχολείο, κολέγιο ή Πανεπιστήμιο. Κατά κανόνα δεν οδηγεί σε τίτλο.
Source: Copenhagen Process documentation http://ec.europa.eu/education/policies/2010/vocational_en.html

Τεχνολογίες πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ)-Όρος που συμπεριλαμβάνει όλες τις Τεχνολογίες που συγκροτούν την Κοινωνία της Πληροφορίας: επεξεργασία δεδομένων, Διαδίκτυο, πολυμέσα, και τα συστήματα τηλεπικοινωνιών που επιτρέπουν την διάκίνση της πληροφορίας.
Source: EU E-learning portal http://www.elearningeuropa.info/index.php?page=glossary&menuzone=1&numpagin

Τεχνολογίες Πληροφοριών-Το ευρύ αντικείμενο που ασχολείται με όλα τα θέματα διαχείρισης και επεξεργασίας πληροφοριών, σε βάσεις δεδομένων ή βιβλιοθήκες, ειδικά σε μεγάλους οργανισμούς ή εταιρείες.
Source: EU E-learning portal http://www.elearningeuropa.info/index.php?page=glossary&menuzone=1&numpagin

Διερεύνηση (εξέταση)-Μια τεχνολογική/ επιστημονική διαδικασία για την μέτρηση και καταγραφή φυσιολογικών παραμέτρων.

Βασικές μεταφερόμενες ικανότητες-Επίσης γνωστές ως γενικές ικανότητες. Κατοχή βασικών ικανοτήτων που υποβοηθούν την δια βίου μάθηση, γενικά περιλαμβάνοντας τα παρακάτω στοιχεία: Ανάγνωση, γραφή και Αριθμητική; Ακρόαση, ομιλία, Σκέψη; Οργάνωση Χρόνου και εργασίας; Ικανότητες πληροφορικής; Σχεδιασμός και παρουσίαση; Ανίχνευση Προβλήματος, Προσδιορισμός και επίλυση; Προσωπική επίγνωση.
Source: EU project TUNING documentation http://tuning.unideusto.org/tuningeu/

Τεχνογνωσία-Πρακτική εφαρμογή γνώσεων και ικανοτήτων απαραίτητη για εξειδικευμένες εφαρμογές.

Γνωστικό πεδίο-Πεδίο γνώσεων, συμπεριλαμβάνει ορισμένες φορές πολλές εξειδικευμένες και συναφείς περιοχές, όπως για παράδειγμα η υδατοκαλλιέργεια.

Γλωσσικό χαρτοφυλάκιο-Συμπεριλαμβάνει τρία μέρη, το Διαβατήριο γλωσσομάθειας, το βιογραφικό γλωσσομάθειας και το Ντοσιέ. Το διαβατήριο δίδει μια σφαιρική εικόνα της επάρκειας του κατόχου του σε διάφορες γλώσσες τη συγκεκριμένη στιγμή, που ορίζεται με όρους ικανοτήτων σε συνήθη επίπεδα αναφοράς στο Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο. Καταγράφει τυπικά προσόντα καθώς και μερικές και εξειδικευμένες δεξιότητες.

Προσέγγιση επικεντρωμένη στον εκπαιδευόμενο-Μέθοδος διδασκαλίας και παροχής προγράμματος σπουδών, κατά την οποία κυρίαρχες είναι οι ανάγκες του εκπαιδευόμενου.

Εκπαιδευτικό περιβάλλον-Κάθε μέρος όπου εκτελείται εκπαιδευτικό έργο π.χ. συμβατική αίθουσα διδασκαλίας/σπουδαστήριο, κολέγιο, Πανεπιστήμιο, εργασιακός χώρος, διαδίκτυο.

Εκπαιδευτικά αποτελέσματα-Βεβαίωση του τι ένας εκπαιδευόμενος είναι αναμενόμενο να γνωρίζει, κατανοεί και/ή είναι ικανός να κάνει, ή είναι σε θέση να επιδείξει μετά την ολοκλήρωση μιας εκπαιδευτικής διαδικασίας ή στο τέλος μιας περιόδου μαθητείας.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Εκπαιδευτικοί πόροι.-Υλικά όπως βιβλία, εξοπλισμός, βιβλιοθήκες, αρχεία. Συμπεριλαμβάνονται ανθρώπινοι και φυσικοί πόροι.

Γνωσιολογική αλληλουχία-Συνεκτικός τρόπος παροχής ενός προγράμματος σπουδών/ γνώσεων/ κατάρτισης.

μορφές μάθησης-Η ποικιλία μεθόδων ή προσεγγίσεων που επιλέγονται από ένα άτομο για να αποκτήσει και κατακτήσει την απαραίτητη γνώση, ώστε να ολοκληρώσει τα γνωστικά αποτελέσματα/στόχους.

Διαβάθμιση (τίτλος)-Οι διαβαθμίσεις αντιπροσωπεύουν μια σειρά διαδοχικών βημάτων που εκφράζονται σε όρους ενός φάσματος βασικών (γνωστικών) αποτελεσμάτων, έναντι των οποίων τυπικά προσόντα μπορούν να τοποθετηθούν.
Source: Using Learning Outcomes, Adam, Edinburgh 2004

Δείκτες διαβάθμισης-Ποιοτικές μετρήσεις που καταδεικνύουν την πολυπλοκότητα ενός προγράμματος σπουδών/τίτλου.

Δια βίου μάθηση (LLL)- Όλες οι μαθησιακές δραστηριότητες που επιτελούνται σε όλη τη ζωή κάποιου, με σκοπό την βελτίωση των γνώσεων, ικανοτήτων και δεξιοτήτων σε μια προοπτική ατομικής, αστικής, κοινωνικής ή/και εργασιακής αυτοβελτίωσης .
Source: Copenhagen Process documentation http://ec.europa.eu/education/policies/2010/vocational_en.html

Διευθυντής-Σε ένα εργασιακό χώρο, το άτομο με άμεσα διευθυντικά καθήκοντα για τον εργαζόμενο με την έννοια της κατανομής ρόλων, του συντονισμού και της αξιολόγησηςτης απόδοσης της εργασίας του/της.

Καθοδηγητής (μέντορας)-Άτομο που λειτουργεί σαν σύμβουλος σε ένα μαθητευόμενο, συνήθως βρίσκεται σε μαθησιακό περιβάλλον στον εργασιακό χώρο. Η διαδικασία λέγεται καθοδήγηση.

Μεσολαβητής-Το άτομο που είναι υπεύθυνο να διασφαλίσει ότι προσυμφωνημένες προδιαγραφές για ένα πρόγραμμα σπουδών, ένα εκπαιδευτικό τμήμα, ή αποτελέσματα εκπαίδευσης έχουν ικανοποιηθεί, ορισμένες φορές μετά από επισκέψεις, λεπτομερειακές αξιολογήσεις προγραμμάτων, κλπ.

Τμηματοποίηση-Η κατάτμηση ενός προγράμματος σπουδών σε διακριτά μέρη εργασίας/μάθησης. Μια διαδικασία κατά την οποία προγράμματα σπουδών χωρίζονται σε αυτόνομες ομάδες ή τμήματα. Οι σπουδαστές μπορούν να επιλέξουν και εμπλέξουν από ένα σύνολο μονάδων ώστε να αποκτήσουν μονάδες επιτυχούς ολοκλήρωσης από κάθε ένα. Αυτές οι μονάδες μαζεύονται και μπορούν να χτίσουν ένα τίτλο ή μια πιστοποίηση.

Αμοιβαία αναγνώριση-Μια συμφωνία μεταξύ φορέων να αναγνωρίζουν τα πιστοποιητικά αλλήλων.

Εθνικό Πλαίσιο πιστοποιήσεων-Η απλή περιγραφή, σε επίπεδο εθνικό ή αυτό ενός εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο είναι διεθνώς κατανοητό και δια του οποίου όλα τα προσόντα και γνωστικές επιτεύξεις στην Ανώτατη εκπαίδευση μπορούν να περιγραφούν και συσχετιστούν με συνεκτικό τρόπο και το οποίο διασαφίζει τη σχέση μεταξύ τίτλων Ανώτατης Εκπαίδευσης. Τα Πλαίσια Πιστοποιητικών συσχετίζουν τον κόσμο της Ανώτατης Εκπαίδευσης με τον κόσμο της Εργασίας. (Report, Dec.2004 Ch.2.1, p.14). Αυτά τα Πλαίσια εμπεριέχουν ξεκάθαρα σημεία αναφοράς ( γνωσιολογικά αποτελέσματα, σημεία αναφοράς ανάλογα με το αντικείμενο/ συγκριτικά σημεία αναφοράς, περιγραφικούς δείκτες επιπέδων/κύκλων σπουδών, φόρτο εργασίας, περιγραφικούς δείκτες αξιολόγησης) και αναδεικνύουν το πλαίσιο για αξιολόγηση σε συνάρτηση με την φύση, την λειτουργικότητα και τις ικανότητες τις οποίες βεβαιώνουν.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Εθνική Πιστοποίηση εξ αποστάσεως εκπαίδευσης-Μια πιστοποίηση βασισμένη σε Εθνικά πρότυπα, τα οποία ορίζουν ικανότητες, γνώσεις και κατανόηση που απαιτούνται για μια εργασία. Απευθύνεται σε άτομα άνω των 16 ετών.

Διαπραγματευόμενη μάθηση-Μαθησιακή προσέγγιση όπου ο διδάσκων/εκπαιδευτής και ο εκπαιδευόμενος από κοινού αποφασίζουν πως οι εκπαιδευτικοί σκοποί και τα αποτελέσματα θα επιτευχθούν με τον καλύτερο τρόπο, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων αναγκών του εκπαιδευομένου.

άτυπη εκπαίδευση-Εμπεριέχει τόσο άτυπη εκπαίδευση (μη σχεδιασμένη μάθηση σε εργασιακό χώρο ή αλλού) αλλά επίσης σχεδιασμένες και σαφείς προσεγγίσεις μάθησης εισηγμένες σε εργασιακούς οργανισμούς ή αλλού, μη αναγνωρισμένες εντός των τυπικών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Source: Copenhagen Process documentation http://ec.europa.eu/education/policies/2010/vocational_en.html

Απόδοση βάσει μέσου όρου-Η διαδικασία αξιολόγησης μέσω συγκρίσεων με μέσα επίπεδα επιτεύξεων πχ με την βαθμοδότηση απόδοσης χωρίς να δίδεται αριθμητικό μέτρο.

Ενδεικτικός χρόνος σπουδών-Ο αναμενόμενος χρόνος για έναν μέσο/μη τυπικό εκπαιδευόμενο σε ένα ορισμένο επίπεδο που χρειάζεται για να επιτύχει τα ορισμένα αποτελέσματα. Ορισμένοι εκπαιδευόμενοι μπορεί να χρειαστούν περισσότερο ή λιγότερο χρόνο.

Ανοιχτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση (ODL)-Εκπαίδευση εκτός αιθούσης, με υψηλό βαθμό αυτονομίας, στηριγμένη σε διάφορα συστήματα παράδοσης γνώσης, συμπεριλαμβανομένης ηλεκτρονικής μάθησης. Μπορεί να γίνεται από το σπίτι, τον εργασιακό χώρο ή σε περιφερειακό κέντρο.

Ανοιχτή εκπαίδευση-Ευέλικτο μοντέλο μάθησης που περιλαμβάνει μια ποικιλία μεθόδων παράδοσης γνώσης, και επιτρέπει διάφορες μορφές μάθησης, χωρίς τους περιορισμούς που σχετίζονται με τοποθεσία, ωρολόγια προγράμματα, προσόντα εισαγωγής κλπ.

Παθητικός εκπαιδευόμενος-Μη ενεργός εκπαιδευόμενος.

παθητική εκπαίδευση-Τρόπος εκπαίδευσης όπου ο διδάσκων ελέγχει την εκπαιδευτική/μαθησιακή διαδικασία, όπου ο εκπαιδευόμενος παίρνει προ-επεξεργασμένα κομμάτια πληροφοριών/γνώσεων.

Κριτήρια απόδοσης-Ότι πρέπει να γίνει ώστε να κατακτηθούν δεξιότητες / ολοκληρωμένοι στόχοι. Γραπτοί κατάλογοι προτύπων τους οποίους ένας αξιολογητής χρησιμοποιεί για να κρίνει αν ένα άτομο μπορεί να εκτελέσει μια δραστηριότητα.

Ατομικό χαρτοφυλάκιο επιδοσεων-Η αναγνωρισμένη ικανότητα ενός ατόμου να διεκπεραιώσει συγκεκριμένους σκοπούς ή λειτουργίες. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τις αναγνωρίσεις των ορίων των δεξιοτήτων.
Source: EUROPASS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/europass/index_en.html

πολιτικές-Προτόκολα, διαδικασίες και απαιτήσεις στις οποίες θα πρέπει να προσαρμόζεται ένας κλάδος επιχειρήσεων. Οι πολιτικές μπορούν να καθοριστούν σε διεθνές, εθνικό, τοπικό ή επιχειρησιακό επίπεδο και μπορεί να έχουν σχεδιαστεί ώστε οι άνθρωποι να δύνανται να εφαρμόσουν νομοθεσίες.

Προαπαιτούμενη εκπαίδευση-Αυτά που πρέπει να επιτευχθούν ώστε να είναι εφικτή η εισαγωγή σε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης μέσω προηγούμενης εμπειρίας, γνώσεων ή ικανοτήτων αποκτηθέντων σε εργασιακό χώρο.
Source: Copenhagen Process documentation http://ec.europa.eu/education/policies/2010/vocational_en.html

Εξειδικευμένο Μάστερ-Πτυχίο Μάστερ, εμπίπτον στο δεύτερο κύκλο της Μπολόνια, συνήθως περιλαμβάνει μαθήματα, και αντιπροσωπεύει 60 μονάδες ECTS και διαρκεί 12 μήνες.
Source: SOCRATES ECTS documentation http://ec.europa.eu/education/programmes/socrates/ects/index_en.html

Προφίλ-Οι εξειδικευμένες περιοχές μάθησης σε ένα τίτλο, ή η ευρύτερη συλλογή τμημάτων προσόντων ή προγραμμάτων από διαφορετικά πεδία που συγκροτούνται σε μια κοινή μαθησιακή προοπτική ή ένα σκοπό. (πχ. Ένα πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σε αντίθεση με περισσότερο θεωρητικές ακαδημαϊκές σπουδές).

πιστοποίηση-Μια επίσημη βεβαίωση γνώσεων, ικανοτήτων και ευρύτερων δεξιοτήτων κάποιου. Αναγνωρίζεται σε τοπικό, εθνικό ή κλαδικό επίπεδο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε διεθνές επίπεδο.

Δείκτες πιστοποιήσεων (τίτλων)-Κατευθυντήριες γραμμές ανάπτυξης προσόντων με βάση προκαθορισμένα πρότυπα, με τυπικά αποτελέσματα σε αριθμό ευρύτερων γνωστικών πεδίων.

Δομή πιστοποιήσεων-Το περιεχόμενο των τίτλων εκφρασμένο σε διδακτικές μονάδες.

Διασφάλιση ποιότητας-Η διαρκής διαδικασία παρακολούθησης και διατήρησης ποιότητας εκπαίδευσης και προτύπων.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Αναγνώριση (ακαδημαϊκή)-Αναφέρεται στην αποδοχή των πιστοποιήσεων εκπαίδευσης από το εξωτερικό ως καταλλήλων για υποκατάσταση εγχώριων πιστοποιήσεων σε συνάρτηση με ειδική συνεχιζόμενη εκπαίδευση ή εργασία.
Source: Bergen Ministers 'Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

Αναλυτικός πίνακας-Γραπτές καταχωρήσεις των επιτεύξεων ενός εκπαιδευόμενου στη διάρκεια εκπαίδευσης, που δημιουργήθηκαν είτε από τον εκπαιδευόμενο είτε από τον εκπαιδευτή ή από κοινού. Διατηρούνται ως χαρτοφυλάκιο και μπορεί να είναι ποσοτικά στοιχεία (βαθμολογία που επετεύχθη σε κάποιο πρόγραμμα) ή ποιοτικά.

Αξιοπιστία-Στην στατιστική, η τεχνική με την οποία τα ίδια ή συγκρίσιμα στοιχεία μπορεί να αποκτηθούν μέσω διαφορετικών πειραματικών εφαρμογών ή στατιστικών αναλύσεων.

Κλάδος-Όρος που περιγράφει ένα προσδιορισμένο τομέα της εθνικής οικονομίας, όπως ο κλάδος της υδατοκαλλιέργειας.

Αυτομόρφωση-Αυτοδύναμη μάθηση. Ανεξάρτητη, αυτοκαθοδηγούμενη εκπαίδευση.

Πιστοποιήσεις μικρών κύκλων-Εντός του πρώτου κύκλου της Μπολόνια, πιστοποιήσεις μικρού κύκλου μπορεί να συμπεριληφθούν αντιπροσωπεύοντας 120 μόρια ECTS.

μαθητο-κεντρική εκπαίδευση-Μέθοδος διδασκαλίας και παροχής προγράμματος σπουδών, κατά την οποία κυρίαρχες είναι οι ανάγκες του σπουδαστή/ εκπαιδευόμενου.παρά του διδάσκοντα/εκπαιδευτή.

Περαιωτική αξιολόγηση-Αξιολόγηση που κατά κανόνα γίνεται στο τέλος της εκπαίδευσης και οδηγεί στην απόδοση ενός βαθμού ή επιπέδου στον εκπαιδευόμενο και το οποίο θα του επιτρέψει να κινηθεί στο επόμενο τμήμα σπουδών, ή οποία οδηγεί στο πέρας των σπουδών.

Διδασκαλο-κεντρική εκπαίδευση-Μέθοδος όπου ο εκπαιδευτής/ καθοδηγητής είναι υπέυθυνος για κάθε πλευρά της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Ομαδάρχης-Το άτομο το οποίο καθοδηγεί μια ομάδα εργαζομένων με σκοπό την επίτευξη κοινών στόχων. Ο ομαδάρχης μπορεί ή όχι να έχει άμεση διευθυντική ευθύνη για τα μέλη της ομάδας.

Τεχνικός-Ένας εργαζόμενος του οποίου η κύρια λειτουργία είναι η παροχή επιστημονικής και τεχνικής βοήθειας στην Εταιρεία.

Τριτοβάθμια εκπαίδευση-Κάθε μετα-σχολική εκπαίδευση.

μεταφερόμενες ικανότητες-Επίσης γνωστές ως γενικές ικανότητες. Κατοχή βασικών ικανοτήτων που υποβοηθούν την δια βίου μάθηση, γενικά περιλαμβάνοντας τα παρακάτω στοιχεία; Ανάγνωση, γραφή και Αριθμητική; Ακρόαση, ομιλία, Σκέψη; Οργάνωση Χρόνου και εργασίας; Ικανότητες πληροφορικής; Σχεδιασμός και παρουσίαση; Ανίχνευση Προβλήματος, Προσδιορισμός και επίλυση; Προσωπική επίγνωση.
Source: EU project TUNING documentation http://tuning.unideusto.org/tuningeu/

διαφάνεια-Στην δυνατότητα αμοιβαίας αναγνώρισης των προγραμμάτων σπουδών, πτυχίων, πιστοποιητικών που θα αποκτηθούν, αξιοποιώντας ξεκάθαρα περιγραμμένα περιεχόμενα σπουδών, διαδικασίες αξιολόγησης και εργαλεία περιγραμμένα σε ένα εναρμονισμένο κατανοητό πλαίσιο.

ενότητα κατευθυνόμενη από εκπαιδευτή-Τμήμα εργασίας καθ’ ολοκληρίαν καθοδηγούμενο από εκπαιδευτή, στο οποίο ο εκπαιδευόμενος ακολουθεί τον δρόμο που όρισε ο διδάσκαλος.

διδακτική ενότητα-Τμήμα προγράμματος σπουδών κατατμημένο σε τμήματα/σχετικά/διακριτά μέρη π.χ. Ενότητες.

πανεπιστήμιο-Το πανεπιστήμιο είναι ένας αυτόνομος φορέας στον πυρήνα κοινωνιών, οργανωμένος κατά διαφορετικό τρόπο λόγω γεωγραφίας και πολιτισμικής κληρονομιά, παράγει, εξετάζει αναπτύσσει και αποδίδει πολιτισμό δια της έρευνας και διδασκαλίας. Προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες του τοπικού του περίγυρου το ερευνητικό και εκπαιδευτικό του έργο πρέπει ηθικά και πνευματικά να είναι ανεξάρτητο από πολιτικές και οικονομικές εξουσίες.
Source: Bologna Declaration (1988)

Αξιολόγηση-Επίσημη αναγνώριση από αναγνωρισμένο φορέα.

περιοχή εργασίας-Ο όρος «εργασιακός χώρος» αναφέρεται στις φυσικές εγκαταστάσεις όπου πραγματοποιείται η παραγωγή/εργασίες μιας εταιρείας, όπως μια μονάδα, εργαστήριο ή χώρος εργαστηριακός.

Εργασιακή εμπειρία-Γνώση που αποκτήθηκε από την επαφή με την αγορά εργασίας μέσω της απασχόλησης.

Τοποθέτηση σε εργασία (πρακτική άσκηση)-Η διαδικασία όπου μαθητευόμενοι τοποθετούνται εκτός εκπαιδευτικού φορέα για μέρος των σπουδών τους ώστε να αποκτήσουν ικανότητες σχετικές με την εργασία τους, π.χ. διδακτική πρακτική σε σχολεία, ή εργασία στην βιομηχανία.

Εργασιακό φορτίο-Μια ποσοτικοποιημένη μέτρηση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που μπορεί κανονικά να απαιτηθούν για την επίτευξη των μαθησιακών επιτεύξεων (μαθήματα, σεμινάρια, πρακτική άσκηση, ατομική μελέτη, αναζήτηση πληροφοριών, έρευνα, εξετάσεις) Τα μόρια που αποκτώνται σε ένα πλήρες ακαδημαϊκό έτος είναι 60. Ο φόρτος σπουδαστικής εργασίας σε ένα πλήρες πρόγραμμα στην Ευρώπη είναι 36-40 εβδομάδες ανά έτος και στις περιπτώσεις αυτές μια διδακτική μονάδα αντιστοιχεί σε 25–30 ώρες εργασίας.
Source: Bergen Ministers' Meeting Glossary http://www.bologna-bergen2005.no/

μάθηση βασισμένη σε εργασιακή τοποθέτηση-Γνώσεις που αποκτώνται στη διάρκεια τοποθέτησης σε εργασία υπό την καθοδήγηση ατόμου εκ της εταιρείας καθώς και ειδικού διδάσκοντα εκτός εταιρείας.